BAU, 6 Jun – Ritual tradisional Ponu Papou menjadi simbolik utama dalam meraikan perjalanan sejarah komuniti Bisingai yang berkembang daripada tujuh penempatan asal di Gunung Singai kepada 15 buah kampung dengan populasi kini dianggarkan antara 15,000 hingga 18,000 orang.

Acara tersebut berlangsung sempena Karnival Kebudayaan Singai 2026 di Kampung Barieng dan disempurnakan oleh Timbalan Menteri Pengangkutan (Sungai dan Laut), Datuk Henry Harry Jinep.

Ponu Papou merupakan ritual tradisional masyarakat Bisingai yang pada masa lalu dilaksanakan ketika komuniti berdepan pelbagai cabaran seperti hasil tuaian yang kurang memuaskan atau gangguan sosial. Upacara itu dipercayai mampu memulihkan keseimbangan antara manusia, alam dan dunia spiritual serta membawa kesejahteraan kepada masyarakat.

Kini, ritual tersebut diangkat sebagai lambang identiti, perpaduan dan kesinambungan warisan komuniti Bisingai melalui perarakan simbolik yang menjadi antara acara utama karnival.

Menurut Henry, komuniti Bisingai berasal daripada tujuh penempatan rumah panjang di puncak Gunung Singai, iaitu Saga, Daun, Giang, Tuben, Puot, Sombu dan Bimoti, yang kemudiannya berkembang menjadi kampung-kampung moden yang wujud hari ini.

Beliau berkata, setiap penempatan suatu ketika dahulu memiliki baruk, institusi tradisional masyarakat Bidayuh yang berfungsi sebagai pusat pentadbiran, perbincangan dan pelaksanaan adat.

“Baruk memainkan peranan penting dalam kehidupan masyarakat kerana di situlah keputusan dibuat, mesyuarat diadakan dan pelbagai ritual dilaksanakan,” katanya.

Henry yang juga Ahli Dewan Undangan Negeri (ADUN) Tasik Biru berkata, perpindahan penduduk dari Gunung Singai ke kawasan lebih rendah bermula sekitar penghujung abad ke-19 selepas kedatangan mubaligh Katolik pada tahun 1885.

Perkembangan agama Kristian dalam kalangan masyarakat ketika itu menjadi antara faktor yang mendorong pembentukan kampung-kampung baharu di sekitar kawasan Gunung Singai.

Beliau turut memaklumkan bahawa hanya tiga buah baruk tradisional masih digunakan sehingga kini, iaitu di Kampung Barieng, Kampung Atas dan Kampung Tanjong Bowang, manakala hanya dua daripadanya masih mengekalkan amalan ritual tertentu.

Katanya, beberapa baruk masih menyimpan tengkorak bersejarah sebagai warisan nenek moyang, namun amalan ritual berkaitan telah lama dihentikan dan tinggalan tersebut terus dipelihara mengikut adat tradisi.

Dalam pada itu, Henry menegaskan bahawa dialek Bisingai kekal unik dan belum ditemui dalam mana-mana komuniti lain sehingga hari ini.

“Kita boleh menemui komuniti Jagoi di kedua-dua belah sempadan dan kumpulan Bidayuh lain di beberapa kawasan, namun belum ada komuniti lain yang bertutur dalam dialek Bisingai,” katanya.

Beliau berkata, program seperti Ponu Papou yang dianjurkan oleh Persatuan Pewaris Adat Asal Singai Bau (PA’AS) amat penting dalam memastikan generasi muda terus mengenali asal usul serta perjuangan nenek moyang mereka.

Perarakan sejauh empat kilometer itu melibatkan lapan kontinjen yang bergerak dari Balai Raya Barieng melalui beberapa lokasi sekitar kampung sebelum kembali ke titik permulaan.

Acara berkenaan turut melambangkan hubungan sejarah antara Kampung Barieng dan Kampung Segong yang pernah menjadi satu penempatan dan masih berkongsi warisan serta tradisi sehingga kini.

Dalam pertandingan yang diadakan sempena acara tersebut, kontinjen Oyak Ba’ai muncul juara dengan membawa pulang wang tunai RM500 berserta sijil penghargaan.

Turut hadir Pegawai Daerah Bau, Eddy Nayoi; Pengerusi Penganjur Karnival Kebudayaan Singai 2026, Edid Ngupel; Pemanca Bidayuh Bau, Robert Tom; Penghulu Singai, Morris John Siren; dan Ketua Kampung Barieng, KK Felix Runya.

Sertai Telegram kami untuk mendapat berita-berita terkini